Σ' όλες τις διακλαδώσεις των δρόμων υπήρχαν πινακίδες, κόκκινες σημαίες και αφίσες των ενενηντάχρονων του Κόμματος. Δύσκολο να λαθέψεις... έτσι, δυο χείμαρροι αυτοκινήτων συναντήθηκαν στα «Άντρια», έξω από το κτήμα των αδελφών Ευάγγελου Χατζέλλη. Ο ένας ροβόλησε απ' την Αγιάσο κι ο άλλος ανηφόρισε από τους Αγίους Ανάργυρους μεταφέροντας συντρόφους και φίλους από το Μόλυβο, τη Στύψη, το Μανταμάδο, την Κώμη, τη Μυτιλήνη, τον Ασώματο κι απ' αλλού...
Στην είσοδο του κτήματος είχε στηθεί έκθεση φωτογραφίας. Σε πρώτο πλάνο οι φωτογραφίες των είκοσι δύο Αγιασωτών μαρτύρων του Αγώνα, στο βωμό του οποίου θυσίασαν τη ζωή τους.
Κύριος ομιλητής ο Παρασκευάς Γεωργούλας, μέλος του Γραφείου της ΝΕ Λέσβου του ΚΚΕ, ο οποίος αναφέρθηκε στη σημασία του αγώνα του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας.
«Η πάλη του ΔΣΕ, ως ταξικός αγώνας με αντιιμπεριαλιστικό και διεθνιστικό χαρακτήρα, απέδειξε ότι ο πατριωτισμός της εργατικής τάξης, των εργαζόμενων γενικότερα, έχει μεγάλη διαφορά, διαμετρικά αντίθετη, με τον όποιο λεγόμενο πατριωτισμό της αστικής τάξης και των συμμάχων της, κατά συνέπεια και των πολιτικών της εκπροσώπων», τόνισε, για να προσθέσει: Η έννοια πατρίδα για την εργατική τάξη και τον ελληνικό λαό δεν ταυτίζεται μόνο με τα γεωγραφικά και εθνικά σύνορα, τα κυριαρχικά δικαιώματα. Βεβαίως, αυτά είναι στοιχεία που αξίζουν τον αγώνα και με το παραπάνω. Η πραγματική υπεράσπισή τους αναπόφευκτα συνδέεται με την πάλη κατά της αστικής εξουσίας και ιδιοκτησίας, της ταξικής εκμετάλλευσης και κοινωνικής καταπίεσης, κατά της ιμπεριαλιστικής εξάρτησης και συμμαχίας, κατά του ιμπεριαλιστικού πολέμου.
Καταλήγοντας υπογράμμισε:
«Η δικαίωση του αγώνα και της θυσίας του ΔΣΕ είναι το σύγχρονο δικό μας καθήκον.... Εμείς συνεχίζουμε. Με έμπνευση και σεβασμό στο παρελθόν του Κόμματος, του κινήματος, του λαού μας, αντιμετωπίζουμε με μεγαλύτερη απαιτητικότητα από τον εαυτό μας το σήμερα και αισιοδοξία το αύριο».
Κάλεσε δε τους φίλους και οπαδούς του Κόμματος να δώσουν τη μάχη για τις επερχόμενες ευρωεκλογές στο πλευρό των κομμουνιστών. Για να βγει ενισχυμένο το ψηφοδέλτιο του ΚΚΕ, του μόνου σταθερού μαχητή του λαού στην πάλη κατά των επιλογών της ΕΕ που υλοποιούν ΝΔ και ΠΑΣΟΚ. Να καταδικαστούν σε εθνικό αλλά και ευρωπαϊκό επίπεδο η αντιλαϊκή πολιτική και οι φορείς της, ΝΔ- ΠΑΣΟΚ, και να τιμωρηθούν αλύπητα όλα τα κόμματα του ευρωμονόδρομου, όπως ΣΥΝ/ΣΥΡΙΖΑ και ΛΑ.Ο.Σ.
Στη συνέχεια ο Παναγιώτης Δ. Κορομηλάς και η Μυρσίνη Κουτσκουδή - Βουρλή διάβασαν αποσπάσματα απ' το βιβλίο του Γιώργου Α. Σκούφου και του Μιχάλη Λιαρούτσου «Σελίδες του Αγώνα» σχετικά με τα ιστορικά γεγονότα που διαδραματίστηκαν εκεί, και απάγγειλαν ποιήματα του Φώτη Αγγουλέ.
Ο Μιχάλης Αψόκαρδος χαιρέτισε την εκδήλωση εκ μέρους του Παραρτήματος Λέσβου της ΠΕΑΕΑ και ο Ηρακλής Κουντουρέλλης, μέλος του Γραφείου της ΝΕ Λέσβου του ΚΚΕ, έκανε το προσκλητήριο των ηρωικών νεκρών ενώ ακούστηκε το "Πένθιμο Εμβατήριο" και τηρήθηκε ενός λεπτού σιγή στην μνήμη των θυμάτων.
Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης συνθήματα και χειροκροτήματα δονούσαν την ατμόσφαιρα.
Στην εκδήλωση παραβρέθηκε, εκτός των άλλων, και ο βουλευτής Λέσβου του ΚΚΕ, Σταύρος Σκοπελίτης.
Σειρά έχουν τα "Αμπριά"
Ένα ακόμη μνημείο της περιόδου του εμφυλίου στη Λέσβο θέλει να αναδείξει η Δημοτική Αρχή Αγιάσου, παρά τις αντιδράσεις που ήδη συνάντησε η πρωτοβουλία της απ' την πλευρά της μείζονος αντιπολίτευσης βλ σχετική ανάρτησή μας: (aristera sti mitilini 23/07/2008).
Μετά το "Ντάμι της Μπέρδας", η Δημοτική Αρχή του Χρύσανθου Χατζηπαναγιώτη επιθυμεί να αναδείξει άλλη μια περιοχή-ορόσημο της περιόδου αυτής, τα "Αμπριά" (που στη γαλλική γλώσσα σημαίνει "ορύγματα" και μαρτυρούν τα υπόγεια κρησφύγετα των ανταρτών στην περίοδο του εμφυλίου).
Όπως είναι γνωστό ο Δήμος Αγιάσου υπέβαλε αίτημα αρμοδίως, στις 18/07/2008, προς το ΥΠΠΟ για την αναγνώριση 2 θέσεων στην περιοχή, στις οποίες διαδραματίσθηκαν σημαντικά γεγονότα της περιόδου του εμφυλίου πολέμου στη Λέσβο. Στο λεγόμενο "Ντάμι της Μπέρδας" ο Δήμος Αγιάσου πραγματοποίησε ήδη την τελετή μνήμης. Σειρά έχει τώρα να αναγνωριστεί και η τοποθεσία των "Αμπριών".
Όπως σημειώνει ο Δήμαρχος κ. Χατζηπαναγιώτης: «Η τελετή αποκάλυψης του μνημείου που θα είναι παρόμοια με την πρώτη, θα γίνει πιθανότατα στις 31 Αυγούστου. Στόχος του Δήμου δεν είναι άλλος από τη διατήρηση της ιστορικής μνήμης μέσα από την πραγματοποίηση αυτών των εκδηλώσεων μια φορά το χρόνο, ως φόρο τιμής στους ανθρώπους που αγωνίστηκαν για έννοιες όπως η ελευθερία και η δημοκρατία. Είναι, πιστεύω, το λιγότερο που μπορούμε να κάνουμε για αυτούς και πιστεύω ότι οι περισσότεροι θα συμφωνήσουν μαζί μου».
Λίγα λόγια για τα "Άμπριά"
Σύμφωνα με τις μαρτυρίες όσων έζησαν τα γεγονότα, στη περιοχή "Χαλατσά" της Αγιάσου μέσα στο πευκοδάσος της Μεγάλης Λίμνης που είναι διάσπαρτη με ογκόλιθους σε κόκκινο χρώμα, οι αντάρτες είχαν βρει την ιδανική τοποθεσία για να δημιουργήσουν τα κρησφύγετά τους. Στην περιοχή που ονομάστηκε αργότερα "Αμπριά" έχουν ανοιχθεί τρία τεράστια σε μέγεθος ορύγματα τα οποία καλύφθηκαν με ένα είδος οροφής από ξύλα πεύκων. Πάνω σε αυτή τοποθετήθηκε λαμαρίνα για την προστασία από τη βροχή και πάνω από αυτήν μπήκαν κλαδιά πεύκων, χώματα και πέτρες, ώστε να είναι "αόρατα" μέσα στην ομοιομορφία του τοπίου αφού δεν ξεχώριζαν από αυτό. Μέσα στα ορύγματα αυτά εγκαταστάθηκαν οι καπεταναίοι του Δημοκρατικού Στρατού της Λέσβου για 6 περίπου μήνες (με επικεφαλής το Χαράλαμπο Θεοδοσίου από την Αγία Παρασκευή). Κάποια στιγμή αναχώρησαν για τα Βασιλικά προκειμένου να στρατολογήσουν νέους και να εφοδιαστούν.
Τότε η θέση τους προδόθηκε από ένα νεαρό από τον Μεσότοπο που δούλευε ως παραγιός στα Βασιλικά, με το όνομα Νίκος και αναγκάστηκαν να τα εγκαταλείψουν για λόγους ασφαλείας. Στα "Αμπριά" σκοτώθηκε από ατύχημα ο Δημήτρης Πιταούλης (όταν το όπλο του εκπυρσοκρότησε μέσα σε ένα από τα ορύγματα την ώρα που ετοιμαζόταν να αναχωρήσει για κάποια αποστολή). Την 1η Αυγούστου του 1982 έγινε η ανακομιδή των οστών από τους κατοίκους του χωριού με κάθε επισημότητα. Ο Δήμος Αγιασωτών θα τιμήσει τον "καπετάνιο" με μνημείο που θα στήσει στη θέση αυτή.
..
